<title_newspaper=Przekrj> 
<title_article=Wypisy historyczne XIX w.> 
<author_1=Al. Kr>
<author_2=> 
<language=pl> 
<style=press>
<year="1951">
<month="11">
<date=1951-11-11>
<period=w>
<status=1_obieg>
<support=paper>
Wystawny tryb ycia i bezmylna rozrzutno obszarnikw byy powodem walenia si wielu fortun. Szczeglnie w Galicji wiksza wasno ziemska upadaa z powodu zbyt wysokiej stopy yciowej i zacofanych metod gospodarki. W czasie, gdy dobrze urodzeni przegrywali w karty, przepijali i przejadali swoje folwarki, chopi yli w nieopisanej ndzy.
Oto opis mieszkania chopa w r. 1851, pira literata i publicysty Franciszka Salezego Dmochowskiego w jego pracy Obecne kwestie gospodarcze i przemysowe.
Izby albo obszerne jak za dawnych czasw, ale nieogrzane, daj wolny przystp wichrom i socie, albo te skutkiem upadku chat, poprzedzielane s na ciasne, ciemne i wilgotne komrki. Jaki moe by stan zdrowia mieszkacw tych biednych chatek? Czyli si ta biedna ludno uchowa i pomnoy? Zajrzyjmy do wykazw statystycznych, do ksig kocielnych, a przekonamy si, ile to dzieci wiejskich wymiera corocznie. Szkarlatyna, odra, koklusz, te zwyczajne choroby dziecice zabieraj przynajmniej dwie trzecie dzieci,
modziey wiejskiej.
Nie lepiej wygldao wwczas ycie robotnikw. Wczorajszy chop paszczyniany, zbankrutowany rzemielnik, szed do fabryki, zmuszony ndz. Oto wyjtek z pamitnikw Przez ciernie ywota chopa Ferdynanda Kurasia, opisujcy mieszkanie robotnicze w latach jego modoci:
Mieszkania w tej osadzie fabrycznej, dla ludnoci robotniczej przeznaczone, miay wygld zwykych szop, a pobudowane byy dugim rzdem. Odlego midzy poszczeglnymi mieszkaniami wynosia okoo 10 metrw biecych. Sposb, w jaki baraki te pobudowano, by cakiem prymitywny. Do wkopanych w ziemi supw, szkielet cian stanowicych, poprzybijano poziomo na wewntrz szczelnie do siebie przylegajce deski tak, e kada ciana na podobiestwo wskiej, dugiej a wysokiej paki, wewntrz bya prna. Prni t dla zabezpieczenia mieszka przed zimnem zapeniano ziemi. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>